Pałac Dolmabahçe – wstęp bez kolejki do kasy z audioprzewodnikiem

Wszystko o Pałacu Dolmabahçe

Historia i architektura Pałacu Dolmabahçe

Imponujący Pałac Dolmabahçe był ostatnią i prawdopodobnie najdroższą rezydencją sułtanów Imperium Osmańskiego. Posiada 285 pokoi, 44 sale, 68 toalet i sześć hammamów (łaźni tureckich) i położony jest nad pięknymi wodami Bosforu. Na terenie pałacu można zobaczyć wiele wspaniałych mebli, dzieł sztuki oraz innych bezcennych skarbów, ale jednym z najbardziej spektakularnych elementów jest kryształowy żyrandol ważący 4,5 tony, zawieszony w Wielkiej Sali Ceremonialnej. To największy żyrandol na świecie!

Zauważą Państwo, że Pałac Dolmabahçe ma bardziej europejski styl niż Topkapı Palace. W XIX wieku sułtan Abdül Mecit zatrudnił ormiańskich architektów, francuskiego dekoratora oraz europejskich artystów, aby stworzyć nowoczesny pałac podobny do rezydencji innych europejskich monarchii. Efektem jest wyjątkowa mieszanka tradycyjnych stylów osmańskich i zachodnioeuropejskich, którą można podziwiać do dziś.

Kiedy Imperium Osmańskie dobiegło końca i powstała Republika Turcji, pałac służył jako rezydencja państwowa dla odwiedzających dygnitarzy. Później stał się rezydencją prezydencką Atatürka w Stambule. Obecnie Pałac Dolmabahçe został całkowicie odrestaurowany i jest bardzo popularnym muzeum. 

Pałac Dolmabahçe odgrywa ważną rolę w historii Turcji i dlatego jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Stambułu. Teren, na którym powstał pałac, był przed podbojem Stambułu niewielką zatoką, a jego okolice nazywano Vallicula Regii Horti (mała dolina królewskiego ogrodu). Twierdzi się, że zdobycie Konstantynopola rozpoczęło się właśnie tutaj – od wyładowania statków do Złotego Rogu, co było jednym z najważniejszych czynników sukcesu Mehmeda Zdobywcy w przejęciu miasta. Według Evliyi Çelebiego zatoka została zabudowana w XVII wieku. Została zasypana za panowania II. Osmana (1618–1622), a wybrzeże zyskało nowy wygląd.

Część Harem w Pałacu Dolmabahçe

Część Harem w Pałacu Dolmabahçe była rozbudowaną i odosobnioną rezydencją dla rozległego gospodarstwa domowego sułtana osmańskiego, w tym jego matki, żon, dzieci, konkubin oraz innych faworyt. Zaprojektowane z myślą o prywatności i przepychu, skrzydło pałacu stanowiło odrębny świat, niedostępny dla osób spoza królewskiego kręgu. Harem posiada bogato zdobione pomieszczenia ozdobione złotymi dekoracjami, lśniącym kryształem, pięknymi dywanami i luksusowymi meblami, które odzwierciedlają bogactwo i przepych Imperium Osmańskiego. Misternie zdobione płytki, malowane sufity oraz rozległe widoki na Bosfor dodatkowo podkreślają urok Haremu. Ta część pałacu daje fascynujący wgląd w prywatne życie i hierarchię wewnątrz kręgu sułtana. Bilety do części Harem NIE są wliczone w Państwa Pass!

Muzeum Zegarów Dolmabahçe i Muzeum Malarstwa

Architektura Pałacu Dolmabahçe zachwyca każdego, kto ją zobaczy. Dzięki licznym częściom i wielu pomieszczeniom można poczuć się tak, jakby przeniosło się w przeszłość. Jednym z miejsc, które warto zobaczyć podczas wizyty w Pałacu Dolmabahçe, jest Dolmabahce Clock Museum. W 2004 roku w budynku w ogrodzie Haremu otwarto muzeum z Narodową Kolekcją Zegarów Pałacowych. Dolmabahce Clock Museum jest jedynym muzeum zegarów w Turcji. Oprócz dzieł osmańskich można zobaczyć również dzieła europejskie. Kolekcja 71 różnych zegarów z XVIII i XIX wieku przyciąga szczególną uwagę.

Muzeum Malarstwa Pałacu Dolmabahçe, znajdujące się w apartamencie następcy tronu, prezentuje obrazy ukazujące etapy historii Imperium Osmańskiego. Przy wejściu znajdują się portrety sułtana Abdülmecida i sułtana Abdülaziza. Można tu również zobaczyć obrazy różnych cywilizacji, w tym dzieła z Galerii Sztuki Goupil w Paryżu, a także prace symbolizujące westernizację w Imperium Osmańskim oraz obrazy przedstawiające Stambuł.

Pałac, w którym mieszkali wielcy sułtani osmańscy

Abdülmecit był pierwszym władcą, który zamieszkał w Pałacu Dolmabahçe i również tutaj prowadził swoje oficjalne sprawy. Po nim w pałacu mieszkał jego brat Abdülaziz. Jednym z powodów, dla których Pałac Dolmabahçe jest tak ważny dla narodu tureckiego, jest fakt, że Mustafa Kemal Atatürk zmarł właśnie tutaj. Był on również wykorzystywany jako prezydencka rezydencja Atatürka w Stambule.  Dolmabahçe, które początkowo służyło jako prywatny ogród, z czasem zaczęło być zabudowywane przez różnych sułtanów osmańskich. Najstarszą znaną budowlą jest rezydencja II. Selima. W 1680 roku pawilon należący do IV. Mehmeda został po pewnym czasie zniszczony z powodu rzadkiego użytkowania oraz negatywnego wpływu wilgoci na drewnianą konstrukcję. Budynki, które można zobaczyć w obrębie Pałacu Dolmabahçe, to Harem, Mabeyn, Wieża Zegarowa oraz Meczet Dolmabahçe. Pałac ma 285 pokoi, 46 salonów, 6 łaźni i 68 toalet, a cały kompleks zajmuje powierzchnię 110 tysięcy metrów kwadratowych. 

W 1715 roku, jako dodatek do pawilonu odnowionego na rezydencję III. Ahmeda, I. Mahmud polecił zbudować jeszcze dwa duże budynki. W 1741 roku sułtan używał tych pomieszczeń wyłącznie latem. Budynki wokół Dolmabahçe zaczęły się rozrastać dzięki dodatkom wprowadzonym w okresie panowania III. Osmana, jednak spłonęły w wyniku pożaru w 1775 roku. Po wstąpieniu na tron III. Mustafy budynki zostały ponownie rozpatrzone – naprawiono ich konstrukcję i dodano nowe pawilony. 

Budynek pełnił także funkcję letniego pałacu, który III. Selim zlecił architektowi Mellingowi. W wyniku renowacji i dobudowy nowych części pałac zaczął zyskiwać elementy europejskiej architektury charakterystycznej dla tamtego okresu. Pierwszym sułtanem, który rozważał stałe korzystanie z tego kompleksu w regionie Dolmabahçe, był II. Mahmud. W tym celu w 1809 roku pałac został odnowiony i rozbudowany, aby odpowiadał nowym potrzebom.

Wychowany w zachodniej kulturze i duchu nowoczesności, jego syn II. Abdülmecid polecił zburzyć drewniany pałac i wznieść obecny pałac murowany po objęciu tronu. Abdülmecid wydał ten rozkaz zaraz po wstąpieniu na tron, a nowy pałac został zaprojektowany i udekorowany w stylu europejskich pałaców, z planem i koncepcją architektoniczną całkowicie odmienną od historycznego Topkapı Palace.

Wynikało to z silnych wpływów zachodnich na sułtana Abdülmecida i jego pragnienia, by upodobnić się do Europy. Chciał pokazać światu, że będzie rządził państwem w duchu zachodniej nowoczesności. Stary pałac został zburzony, a budowę nowego rozpoczęto w 1842 roku, kiedy sułtan tymczasowo przeniósł się do rezydencji Yıldız. Nowy pałac otwarto 7 czerwca 1856 roku. Budowę kompleksu, który wyróżniał się w swojej epoce zarówno pod względem wystroju wnętrz, jak i architektury zewnętrznej, powierzono ormiańskim architektom – ojcu i synowi Garabetowi oraz Nikogosowi Balyanom, natomiast dekorację wnętrz przygotował dekorator Opery Paryskiej, Ch. Séchan.

Będąc tutaj jako turysta, warto także zobaczyć jedno z najlepszych miejsc do odwiedzenia w Stambule: Topkapı Palace, aby porównać różnice architektoniczne między tradycyjnymi a nowoczesnymi pałacami osmańskimi. Dzięki Istanbul Tourist Pass® mogą Państwo odkryć, jak bardzo Topkapı Palace różni się od Pałacu Dolmabahçe.

Krok po kroku do współczesności

Pałac Dolmabahçe, będący monumentalną budowlą ze wszystkimi swoimi częściami, był użytkowany przez trzydzieści pięć z sześćdziesięciu ośmiu lat, które upłynęły od jego powstania do momentu, gdy kalif Abdülmecid Efendi opuścił go w 1924 roku. Mieszkało tu sześciu sułtanów i ostatni kalif.

Pałac, który po powstaniu Republiki został włączony do kategorii „pałaców narodowych”, służył jako letnie miejsce pracy prezydenta. Szczególnie w okresie Atatürka był często wykorzystywany do przyjmowania zagranicznych przywódców oraz był miejscem pierwszych kongresów języka i historii, którym przewodniczył Atatürk.

Pałac, o którym przez długi czas dyskutowano, czy powinien być otwarty dla publiczności, był tematem debaty podczas Sympozjum Pałaców Narodowych w 1984 roku. Później rozpoczęto prace zgodnie z decyzjami podjętymi podczas tego sympozjum.

Za Salą Muayede odrestaurowano zespół budynków z okresu sułtana Mehmeda Reşada, składający się z Ptasiego Domku, Pawilonu Ptaków, Szpitala dla Ptaków oraz Szklanego Pawilonu, przywracając im ich pierwotne funkcje.

Dolne piętro korytarza również zostało odnowione i oddane do użytku jako galeria prezentująca obrazy i fotografie ptaków. W historycznej szklarni otwarto kawiarnię, a te boczne części pałacu zaczęły funkcjonować jako międzynarodowe centrum kultury.

Zwiedzanie Pałacu Dolmabahçe

Niesamowite samodzielne zwiedzanie Pałacu Dolmabahçe z ominięciem kolejki czeka na Państwa dzięki Pass! Jak długo trwa zwiedzanie Pałacu Dolmabahçe?  Jeśli się nad tym Państwo zastanawiają, pełne odkrycie pałacu zajmuje około 2–3 godzin. Warto zobaczyć różne części znajdujące się w Pałacu Dolmabahçe. Można rozpocząć od części Harem i zobaczyć niebieską oraz różową salę. Pomieszczenia te nazywane są biurem Hünkâr oraz prywatnym gabinetem. Pokój, w którym zmarł Atatürk, to specjalny pokój numer 71. Gabinet i sypialnia Atatürka zostały zachowane do dziś. Może Państwa zainteresować zegarek znajdujący się w tym pokoju. Nie warto opuszczać Stambułu bez zobaczenia pałacu, w którym wciąż żywe są wspomnienia sułtanów osmańskich oraz okresu Republiki. Dzięki audioprzewodnikowi mogą Państwo poznać wiele informacji historycznych i architektonicznych.

Jeśli interesują się Państwo historią lub architekturą, mogą Państwo spędzić w Stambule wiele godzin, odkrywając jego dziedzictwo, a wizyta w Pałacu Dolmabahçe pozwoli spojrzeć na nie z nowej perspektywy. Ponieważ Pałac Dolmabahçe jest symbolem modernizacji w Imperium Osmańskim, można tu zobaczyć różnorodne style architektoniczne.